Kadare mes së vërtetës së artit dhe mashtrimit të realitetit

Nga çasti i zbarkimit në Shqipëri të një Çiçikovi me uniformë ushtarake, para letërsisë shqipe do të hapeshin shtigje të reja. Romani i gjeneralit italian që kërkonte ushtrinë e vdekur në trojet shqiptare, vërtet tërhoqi vëmendjen për talentin e veçantë artistik të autorit të ri, por asokohe askujt nuk ia merrte mendja se letërsia bashkëkohore shqiptare nga ai çast e tutje do të ndahej në dy periudha ante dhe post quem, të lidhura me figurën dhe veprën e Ismail Kadaresë. Në fakt botimi i parë i Gjeneralit shënon një kthesë historike që na lejon, nga njëra anë, të pohojmë se pas atij botimi asgjë nuk do të ishte më si më parë, e nga ana tjetër, t’ia hyjmë një shqyrtimi të plotë të procesit artistik kadarean, që sot është bërë i domosdoshëm pas vendimit të autorit për ta mbyllur përfundimisht veprimtarinë e tij krijuese.